Trước hết, tác giả giới thiệu hai quan điểm về giá cổ phiếu trong giới đầu tư:

• Lý thuyết nền tảng vững chắc: mọi tài sản đều có “giá trị nội tại”, và giá cuối cùng sẽ quay về gần giá trị ấy.
• Lý thuyết lâu đài trên không: giá phụ thuộc vào việc người ta sẵn sàng trả bao nhiêu; chỉ cần còn người mua giá cao hơn thì vẫn có lời.

“Bước đi ngẫu nhiên” (Random Walk) trong tựa sách nghĩa là biến động giá ngắn hạn rất khó dự đoán, và xu hướng quá khứ không thể dự báo đáng tin cậy cho tương lai.

Tác giả dùng một loạt sự kiện lịch sử để cho thấy sự cuồng loạn đám đông: cơn sốt hoa tulip ở Hà Lan thế kỷ 17, bong bóng South Sea ở Anh, các cổ phiếu nóng thập niên 1960, bong bóng dot-com năm 2000 và bong bóng nhà đất năm 2008. Ấn bản mới cũng bàn về tiền mã hóa và cổ phiếu meme.

Kết luận của ông: mỗi bong bóng có một câu chuyện khác nhau, nhưng bản chất con người không đổi—người ta luôn tin rằng “lần này sẽ khác”.

Tác giả lần lượt xem xét các công cụ của giới chuyên nghiệp:

• Phân tích kỹ thuật: đọc biểu đồ để tìm xu hướng và mô hình. Tác giả cho rằng nhiều nghiên cứu cho thấy cách này hiếm khi thắng thị trường đều đặn sau khi trừ chi phí giao dịch.
• Phân tích cơ bản: nghiên cứu lợi nhuận và dự báo tăng trưởng của doanh nghiệp. Vấn đề là tương lai khó đoán, dự báo của chuyên gia phân tích thường sai, và tin tốt nhanh chóng phản ánh vào giá.

Ông cũng chỉ ra rằng về dài hạn, phần lớn quỹ quản lý chủ động có thành tích kém hơn chỉ số thị trường chung.

Tác giả giới thiệu giả thuyết thị trường hiệu quả: thị trường nhanh chóng phản ánh thông tin đã biết, nên nhà đầu tư thông thường khó liên tục tìm ra cổ phiếu bị định giá thấp. Ông cũng trình bày phát hiện của tài chính hành vi: con người quá tự tin, chạy theo thứ đang hot, sợ thua lỗ và đi theo đám đông, và những thiên kiến này khiến nhà đầu tư tự làm hại mình.

Quan điểm của ông: thị trường không hoàn hảo và đôi khi phát điên, nhưng kiếm lời đều đặn từ những sai lầm đó là rất khó với người bình thường.

Tác giả giới thiệu các công cụ đầu tư học thuật: Lý thuyết danh mục hiện đại cho thấy kết hợp các tài sản không biến động hoàn toàn giống nhau có thể giảm tổng rủi ro mà vẫn giữ lợi nhuận kỳ vọng, và Mô hình định giá tài sản vốn (CAPM) dùng hệ số beta để đo mức dao động của một cổ phiếu so với thị trường. Ông cũng xem xét giới hạn của chúng: rủi ro khó có thể gói trọn trong một con số.

Lời khuyên của tác giả cho người bình thường gồm:

• Bắt đầu sớm và tiết kiệm đều đặn, để lãi kép phát huy tác dụng.
• Trước hết chuẩn bị quỹ khẩn cấp và các loại bảo hiểm cần thiết.
• Tận dụng tốt các tài khoản có ưu đãi thuế.
• Chọn tỷ lệ cổ phiếu–trái phiếu theo tuổi, thu nhập và khả năng chịu rủi ro.
• Dùng đầu tư định kỳ (bình quân giá) để giảm rủi ro chọn sai thời điểm.
• Tái cân bằng định kỳ (ví dụ mỗi năm một lần) để đưa danh mục về tỷ lệ mục tiêu.

Tác giả đề xuất đầu tư theo vòng đời: khi còn trẻ có thể chấp nhận rủi ro nhiều hơn và nắm giữ nhiều cổ phiếu hơn; khi gần nghỉ hưu, tăng dần tỷ trọng tài sản ổn định như trái phiếu.

Cuối cùng, phương pháp ông khuyên nhất là mua quỹ chỉ số chi phí thấp, đa dạng hóa rộng và nắm giữ lâu dài. Ông cũng nhắc rằng chi phí, thuế và giao dịch theo cảm xúc thường gây hại nhiều hơn cả việc chọn sai khoản đầu tư.

(Cuốn sách trình bày quan điểm đầu tư, không phải lời khuyên đầu tư cá nhân.)